kennisbank zonnepanelen

Zonnepanelen en omvormer aansluiten

Geschreven door Jildert Schat26 januari 2022 · Leesduur 4 min

Om zonnepanelen aan te sluiten worden diverse werkzaamheden buiten en binnen in de woning verricht. De elektriciën hangt de omvormer op en sluit de bekabeling veilig aan op uw meterkast. Hieronder leest u daar meer over.

Zonnepanelen aansluiten op vrije groep verplicht

Gebruik van een vrije groep voor zonnepanelen is wettelijk verplicht. Dat geldt zowel voor serieel geplaatste systemen als parallel geplaatste systemen. 

ZelfOpwekken.nl plaatst altijd een nieuwe installatie-automaat. Dat is een vrije groep inclusief een extra aardlekschakelaar. Dat is extra veilig. Ook het plaatsen van een ZPO (of PV-verdeler) is bij ons standaard inbegrepen.

Vraag hier een voorstel aan voor uw woning.

Vrij betekent dat de stroomleiding die wordt gebruikt (of geplaatst) geen andere afsplitsingen heeft in uw woning. Een vrije groep betekent dat er geen andere 'verbruikers' mogen zitten op de kabel die tussen uw omvormer(s) en de meterkast loopt. 

Zonnepanelen installeren: veiligheid voorop

Naast een vrije groep plaatsen we een werkschakelaar in de buurt van de omvormer. Ook dit is wettelijk verplicht. Volgens de nieuwe NEN1010 moeten installateurs een werkschakelaar plaatsen, zodat er altijd veilig kan worden gewerkt aan de omvormer indien noodzakelijk.

ZelfOpwekken.nl zorgt tevens dat elk systeem correct wordt geaard. 

De aardedraad van uw zonnepanelen-systeem wordt aangesloten op de omvormer. En de aardedraad van de omvormer wordt netjes verbonden met de aardpen in uw meterkast. Lees meer over omvormers.

Spanningsvrij werken verplicht

Er wordt verplicht spanningsvrij gewerkt bij het aansluiten van het systeem. Indien uw meterkast beschikt over een hoofdschakelaar, wordt hiermee tijdens de installatie eenvoudig de stroom verbroken. 

De spanning is dan tijdelijk van de meterkast en uw woning af gehaald. Dit zal uw monteur pas als laatste doen, zodat u er zo min mogelijk hinder van heeft en zo kort mogelijk zonder stroom zit.

Heeft uw meterkast geen hoofdschakelaar? Dan moeten onze monteurs tijdens de installatie het zegel verbreken. Hier zijn zij wettelijk toe verplicht.

Is uw zegel verbroken dan moet u, na de installatie, de zegel laten terugplaatsen door uw netbeheerder. Hieraan zijn kosten verbonden, ongeveer €70,00.

De plek van de omvormer

Een string-omvormer moet op een goed geventileerde plaats hangen, zodat hij zijn warmte goed kwijt kan. Omvormers presteren minder goed als ze te warm worden. 

Micro-omvormers worden buiten op het dak direct achter de zonnepanelen geplaatst en zijn daarom vanzelf goed geventileerd.

Meestal hangen we de string-omvormer op zolder naast de CV-installatie of in een andere technische ruimte (schuur, garage of bijkeuken). Ook plaatsing in de kelder of bij de wasmachine komt vaak voor. 

Een afgesloten meterkast is bijna nooit de ideale plek.

Kabelroute van zonnepanelen naar de meterkast

Per string zonnepanelen op het dak zijn er twee DC-kabels. Hierdoor loopt de zonnestroom (DC, gelijkstroom) van de zonnepanelen naar de omvormer.

Vanaf de zonnepanelen op het dak lopen twee (of vier) DC-kabels naar de string-omvormer toe. Hier leest u meer over omvormer capaciteit

Er komt uit de omvormer één AC-kabel. Hierdoor loopt de (AC, wisselstroom) stroom voor uw woning. De AC-kabel wordt via een aardlekautomaat met een vrije groep veilig verbonden met uw meterkast. 

Heeft u micro-omvormers dan wordt de stroom op het dak omgevormd. Er loopt vanaf uw dak dan nog maar één verzamelkabel (AC, wisselstroom) naar binnen, welke wij direct naar de meterkast voeren en daar aansluiten op de vrije groep. 

In dit artikel leest u meer over zonnepanelen aansluiten op de meterkast. 

Zonnepanelen met een ZPO installeren

Neemt u omvormer met een vermogen tot maximaal 3.600 Watt? Dan kunnen wij in veel gevallen een ZPO installeren. Een ZPO is een elegante, alternatieve oplossing voor het veilig verbinden van uw omvormer met een vrije groep op uw meterkast.

De ZPO is een soort kleine, externe groepenkast met twee aparte groepen en 1 stopcontact. Het is een soort externe mini-meterkast, welke we op een stopcontact plaatsen van een reeds bestaande vrije groep (van 16 ampère). 

Een ZPO wordt ook wel een PV-verdeler genoemd.

ZPO plaatsen op een vrije groep 

Een ZPO wordt meestal op de bestaande vrije groep van de wasmachine geplaatst. Staat deze toevallig op zolder of in de badkamer of bijkeuken? Dan hangen we meestal daar de omvormer in de buurt op. Uw monteur meet de stroomleiding altijd door op de dag van de installatie om zeker te weten dat deze vrij is.

De ZPO vervangt het reeds bestaande stroompunt. Dit stroompunt was al met 'eigen vrije groep' op uw meterkast aangesloten. Een vrije stroomgroep is een stroomleiding, die geen andere afsplitsingen heeft in de woning en een groepzekering van 16 ampère. 

Met de ZPO wordt de reeds aanwezige stroomkabel voortaan twee kanten op gebruikt. De wasmachine (of de schuur) behoudt dus ook zijn eigen vrije groep. En alle apparaten en kabels zijn op deze manier goed beveiligd tegen overbelasting. 

Let op. Het extra stopcontact van de ZPO is alleen bedoeld voor bijvoorbeeld 1 wasmachine. Er mag na installatie dus geen extra stekkerdoos op het stopcontact worden aangesloten waar vervolgens weer meer apparatuur mee wordt aangesloten. Anders bestaat de kans dat er te veel stroom wordt getrokken. In dat geval zal de automaat in de groepenkast 'uitklappen' voor de veiligheid. 

Wij helpen u graag

Heeft u professioneel advies nodig over het juiste type systeem? Vraag gratis een voorstel aan.

Zonnepanelen: is mijn stroommeter geschikt?

Wilt u zonnepanelen plaatsen en stroom terugleveren? Dan bent u vanaf 2023 wettelijk verplicht om een slimme meter te plaatsen.

Wij raden iedereen die zonnepanelen wil nemen daarom aan, om uw huidige stroommeter te vervangen door een slimme meter. U kunt dit in de meeste gevallen nog kosteloos laten doen door uw netbeheerder.

Of uw huidige stroommeters geschikt is kunt u kosteloos navragen of verifiëren bij uw netbeheerder.

Overzicht verschil micro en string

Is het dak zonnig gedurende de dag, kies dan voor een serieel systeem met een string-omvormer. 

Mocht er te veel schaduwvorming zijn gedurende de dag, bijvoorbeeld door bomen, kies dan voor een parallel systeem met micro-omvormers. 

Ook als de zonnepanelen verdeeld zijn over meer dan 2 dakoppervlakken of als het systeem niet groter is dan 6 zonnepanelen kiest u vaak voor micro-omvormers.

String (Serie) Micro (Parallel)
Prijs Lager Hoger
Opbrengst monitoring Per systeem Per zonnepaneel
Meerdere dakvlakken Ja, twee Ja, drie of meer
Service & onderhoud Eenvoudig Lastig
Schaduw management MPPT per string MPPT per zonnepaneel
Componenten en stekkers Weinig Veel
Complexiteit Lager Hoger
Kwetsbaarheid Kleiner Groter

Serieschakeling zonnepanelen aansluiten

Een serieel geschakeld systeem noemen we ook wel een string-systeem. De zonnepanelen worden als één of meerdere 'strings' geplaatst. Dat betekent dat de zonnepanelen als een veld of twee velden worden geplaatst en per veld in serie aan elkaar worden geschakeld.

Bij een serieel geschakeld systeem worden de zonnepanelen als string aangesloten op één centrale omvormer. De stroom loopt door meerdere zonnepanelen in één circuit rond en het voltage loopt daarom op. Per zonnepaneel dat u toevoegt, neemt het voltage in de DC-kabel op het dak toe.

Qua DC-bekabeling van de zonnepanelen worden de plussen steeds op de minnen aangesloten. Zo koppelen we alle zonnepanelen aan elkaar. Aan het einde van elke string komen twee DC-kabels van het dak. Deze brengen we naar de omvormer, welke de stroom veilig omvormt tot 230 Volt wisselstroom.  

Bij de omvormer komen de twee DC-kabels binnen op string-ingang. Uw omvormer heeft ook een uitgang en daar komt een AC kabel uit waar 230 Volt uitkomt. Deze wordt bij de montage gekoppeld aan meterkast. 

Daarnaast aarden wij elk systeem.   

Tenslotte zorgen we dat de omvormer connectie krijgt met uw internet router voor het sturen van gegevens voor de online monitoring.

  • Binnen wordt 1 string-omvormer geplaatst. 
  • Hoge efficiëntie. Robuust ontwerp. 
  • Lage aanschafprijs.
  • Eenvoud in montage én onderhoud. 
  • Elke string levert maximaal stroom.
  • Schaduw zoveel mogelijk vermijden.
  • Opbrengstmonitoring per systeem.

Parallelschakeling zonnepanelen aansluiten

Met micro-omvormers worden uw zonnepanelen parallel geschakeld geplaatst. Elk zonnepaneel wordt aangesloten op een kleine, eigen omvormer. De stroom loopt slechts van één zonnepaneel door de micro-omvormer en wordt daar direct omgevormd naar 230 Volt. 

Qua DC-bekabeling van de zonnepanelen en de omvormers worden de plussen steeds op de plussen aangesloten en de minnen op de minnen. Het DC-voltage loopt hierdoor niet op en blijft laag. De stroom loopt rond in meerdere kleine parallel circuits.

De AC-kant van alle omvormers wordt parallel aangesloten op een AC-verzamelkabel. Er is één AC-verzamelkabel waar maximaal 230 Volt op staat, dit is laag. Deze verzamelkabel loopt van het dak direct naar de meterkast. Daar wordt de kabel direct aangesloten op de vrije groep in de meterkast. 

Daarnaast aarden wij elk systeem.   

De micro-omvormers worden ook gekoppeld aan een klein extra kastje, welke wij koppelen aan uw router. Hierdoor kunnen de gegevens per zonnepaneel worden verzameld en verstuurd voor de online monitoring

  • Ieder paneel kan zijn vermogen direct kwijt. 
  • Er hangt geen grote, centrale omvormer in huis. 
  • Alle panelen leveren maximaal stroom. 
  • Schaduw heeft geen invloed op de rest van het systeem.
  • Opbrengstmonitoring per zonnepaneel.

Het zonnepanelen systeem opstarten

Als alles goed is aangesloten gaat de knop om. Wanneer er genoeg zon op het zonnepanelen systeem valt, start uw systeem automatisch op. Alles werkt 100% op pure zonne-energie.

Naast de spanning van de zonnepanelen 'voelt' uw omvormer ook de netspanning. Zo bepaalt uw omvormer steeds de stroomproductie veilig is. Daarbij voert de omvormer zijn functie uit om uw stroomproductie gedurende de dag te maximaliseren.

Nu u zelf stroom produceert, spreken we over 'zelfopgewekte stroom'. Uw omvormer registreert precies hoeveel kWh stroom uw systeem produceert. Dit wordt doorgestuurd naar de online monitoring. U ziet dus alleen hoeveel kWh het systeem produceert.

Uw eigen, opgewekte stroom gaat daarna naar uw meterkast. Vanaf daar verdelen we de opgewekte stroom vervolgens onder. We verdelen het in 'direct verbruikte stroom' (zelfconsumptie) en in 'teruggeleverde stroom'.

Direct verbruikte stroom: door apparaten in huis

Nadat het systeem werkend is opgeleverd, verdeelt uw meterkast de wisselstroom (AC) automatisch over alle apparaten thuis en het net. 

De opgewekte stroom die u direct opmaakt in huis noemen we voortaan 'direct verbruikte stroom' of 'zelfconsumptie' van uw eigen zonnestroom. Alle opgewekte stroom die u direct verbruikt in huis, hoeft u niet meer in te kopen en is dus winst. U gebruikt namelijk uw eigen, gratis stroom en bespaart maximaal.

Een gemiddeld huishouden gebruikt rond de 35% van de geproduceerde zonnestroom direct in huis. De rest wordt teruggeleverd.

Opgewekte stroom die u direct in huis verbruikt wordt niet geregistreerd op uw slimme meter. U onttrekt namelijk niets aan het net en u levert ook niks terug. 

Dankzij onze slimme meter monitoring kunt u wel precies zien hoeveel van uw opgewekte zonnestroom u direct in huis verbruikt. U kunt dit in onze app nauwkeurig aflezen.

Teruggeleverde stroom: leveren aan het net

Meestal verbruikt u niet alle opgewekte zonnestroom direct in huis. Dat komt overdag regelmatig voor. Ongeveer 65% van de opgewekte stroom wordt overdag aan het elektriciteitsnet teruggeleverd. Dit noemen we 'teruggeleverde stroom'. 

Op die momenten wordt deze stroom automatisch terug geleverd aan het net. Dat noemen we het terug leveren van stroom.

Van teruggeleverde stroom wordt elke kWh wél geregistreerd door de meter in uw meterkast. Voor deze stroom ontvangt u een vergoeding per kWh. 

's Avonds als de zon weg is onttrekt u uiteraard ook weer stroom uit het net. 

Doordat wij in Nederland salderen, maakt het op dit moment voor u financieel geen verschil wanneer u uw stroom opwekt, teruglevert en weer opneemt uit het net. 

U gebruikt het in wezen als een soort buffer, een hele grote batterij. U stopt de stroom er overdag in (teruggeleverde stroom) en haalt het er s' avonds weer uit (ingekochte stroom). Uw slimme meter registreert beide standen. En met salderen streept u deze twee meterstanden netto tegen elkaar weg.

Ook zonnepanelen? Gratis voorstel.

Klaar binnen 60 seconden